یکشنبه, نوامبر 8, 2026

خلاصه سخنرانی در سمپوزیم صلح: ضرورت فوری برقراری صلح و عدالت جهانی برای جلوگیری از نابودی بشریت و جنگ جهانی سوم حضرت اميرالمؤمنین سیدنا میرزا مسرور احمد (ایدَهُ‌الله تعالی بِنَصرِه العزیز)، پنجمین خلیفه‌ی حضرت مسیح موعود و امام مهدی علیه‌السلام، در ۱۶ مه ۰۸ مه ۲۰۲۶ مصادف با ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار مسرور اسلام‌آباد، بریتانیا در مراسم سمپوزیم صلح سخنرانی ایراد فرمودند.

حضرت امیرالمومنین ایده الله تعالی بنصره العزیز فرمودند:
مقدمه و اهمیت تلاش برای صلح
پناه می‌برم به خداوند متعال از شر شیطان رانده شده، و به نام خداوند متعال که بی‌نهایت بخشاینده و مهربان است، آغاز می‌کنم. مهمانان گرامی، درود و برکات خداوند متعال بر همه شما باد. در ابتدا می‌خواهم از همه مهمانانی که امشب در اینجا با ما هستند، صمیمانه تشکر و قدردانی کنم.
در آغاز سال، هنگامی که برگزارکنندگان پیشنهاد دادند که این سمپوزیوم صلح برگزار شود، اولین واکنش من اشاره به این نکته بود که ما این رویداد را بیش از دو دهه است که برگزار می‌کنیم. بنابراین برخی از مردم کاملاً حق دارند بپرسند که این برنامه چه فایده‌ای داشته است و آیا به تغییر قابل توجهی در جامعه منجر شده است یا خیر. اخیراً بسیاری از شخصیت‌های تأثیرگذار، از جمله سیاستمداران، دانشمندان و رهبران مذهبی، موج فزاینده جنگ‌های جهانی و بی‌عدالتی را محکوم کرده‌اند و به دولت‌ها و همچنین شهروندان هشدار داده‌اند که صلح و امنیت را در اولویت قرار دهند. وقتی چنین افرادی که در چشم جهانیان دارای اعتبار و نفوذ هستند، می‌بینند که هشدارهایشان نادیده گرفته می‌شود، پس چه کسی به صدای من یا صدای جماعت ما گوش فرا خواهد داد؟ بنابراین، این پرسش بجاست که آیا اصلاً فایده‌ای دارد که این رویداد را برگزار کنیم.
با این حال، پاسخ من این است که اسلام به ما می‌آموزد که خستگی‌ناپذیر در پی نیکی باشیم و هرگز تسلیم نشویم. و چه نیکی والاتری می‌تواند وجود داشته باشد، جز اینکه تلاش کنیم بشریت را از نابودی به دست خودش نجات دهیم؟
سایه تاریک جنگ و تهدید سلاح‌های هسته‌ای
اگر ما به جنگ، خشونت، نفرت و بی‌عدالتی پایان ندهیم که تار و پود جامعه مدرن را به سرعت از هم می‌پاشد، این امر نه تنها در طول زندگی ما ویرانی‌های گسترده‌ای به بار خواهد آورد، بلکه سایه تاریک و طولانی خود را بر زندگی نسل‌های آینده نیز خواهد انداخت. در جنگ جهانی دوم بیش از ۷۰ میلیون نفر جان خود را از دست دادند، و اکثریت قریب به اتفاق آن‌ها غیرنظامی بودند – مردان، زنان و کودکان عادی. این تنها یک تسلی خاطر ناچیز است، که مرگ و ویرانی تا حد زیادی به همان دوران محدود ماند، با یک استثنای تکان‌دهنده: ژاپن، که در سال ۱۹۴۵ دو بمب اتمی بر آن انداخته شد. در حالی که صدها هزار نفر بلافاصله جان باختند، میراث رادیواکتیو، گریبانگیر نسل‌های بعدی آن‌ها نیز شد.
مطالعات مختلف نشان داده‌اند که فرزندان بازماندگان در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به مشکلات عصبی و معلولیت‌های جسمی قرار داشتند، در حالی که آمار مرده‌زایی در زنان بارداری که در معرض تشعشعات قرار گرفته بودند، افزایش یافت. در سال ۱۹۴۵ تنها ایالات متحده آمریکا بمب اتمی در اختیار داشت، اما امروزه چندین کشور دارای سلاح‌های هسته‌ای هستند، که قدرت و پتانسیل تخریبی آن‌ها، بمب‌های پرتاب شده بر روی ژاپن را کاملاً تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. در نتیجه، اگر – پناه بر خدا – روزی حتی یک یا دو کشور از چنین سلاح‌هایی استفاده کنند، کشتار ناشی از آن و پیامدهای فاجعه‌بار بلندمدت آن، بسیار فراتر از حد تصور ما خواهد بود.
هشدارهای جهانی و استاندارد دوگانه در جنگ‌های مدرن
اکنون شمار فزاینده‌ای از شخصیت‌های تأثیرگذار علیه جنگ هشدار می‌دهند و همچنین علیه بی‌عدالتی، زیرا آن‌ها درک می‌کنند که ادامه این مسیر تجاوزگرانه و بی‌رحمانه منجر به فاجعه‌ای خواهد شد که در تاریخ بشریت بی‌نظیر است. آن‌ها به درستی از ملت‌ها تمنا می‌کنند که به موقع از لبه پرتگاه به عقب بازگردند، پیش از آنکه خیلی دیر شود. چرا رهبران جهان، بشریت را به لبه یک فاجعه غیرقابل تصور سوق می‌دهند، به جای آنکه به شهروندان عادی امکان دهند زندگی بهتری برای خانواده‌های خود بسازند؟ در واقع ما به عنوان بشریت باید از خود بپرسیم، چرا ما نه تنها علیه یکدیگر می‌جنگیم، بلکه علیه فرزندان، نوه‌ها و نسل‌های آینده خود نیز می‌جنگیم.
در این زمینه، من اکنون منتخبی از اظهارات اخیر شخصیت‌های برجسته و شناخته‌شده درباره جنگ‌های مدرن و کوتاهی در برقراری عدالت در جهان را ارائه خواهم کرد. سال گذشته، مایکل هیگینز، رئیس جمهور وقت ایرلند هشدار داد: «ما وارد عصری شده‌ایم، که در آن لفاظی‌های جنگ‌طلبانه بر گفتمان جهانی مسلط است، در حالی که دیپلماسی سنتی و جستجوی نقاط مشترک به حاشیه رانده شده‌اند.» وی خاطرنشان کرد: «به جای آنکه به طور هدفمند روی ذهنیت جنگ‌طلبانه تمرکز کنیم، بشریت اکنون باید ذهنیت صلح‌طلبانه‌ای را پرورش دهد.»
به همین ترتیب، رابرت فیکو، نخست‌وزیر اسلواکی، سال گذشته آشکارا درباره این موضوع صحبت کرد که چگونه تهدیدات جنگ‌افروزانه و قدرت‌نمایی‌های نظامی اکنون به امری عادی تبدیل شده‌اند. او گفت: «همه درباره جنگ صحبت می‌کنند. در همه‌جا هر کسی سلاح‌های خود را به رخ می‌کشد. وقتی صحبت از اوکراین می‌شود، همه چیز روشن است. وقتی صحبت از ایران می‌شود، وقتی صحبت از غزه می‌شود، هیچ چیز روشن نیست.» وی ادامه داد: «استانداردهای دوگانه کاملاً مشهود است. صراحت مرا ببخشید، اما می‌گویم که جهان دیوانه شده است. من به سادگی نمی‌فهمم چرا به نظر می‌رسد همه از جنگ خوششان می‌آید. من به عنوان یک نخست‌وزیر جنگ را دوست ندارم؛ من طرفدار صلح هستم.»
استانداردهای دوگانه‌ای که او از آن‌ها سخن می‌گوید، ناگزیر باعث ایجاد ناامیدی و کینه می‌شود. یکی از آموزه‌های اساسی اسلام می‌فرماید که انسان باید برای دیگران همان چیزی را آرزو کند، که برای خود می‌پسندد. این باور راسخ من است که جهان به بهشتی از صلح و تفاهم تبدیل می‌شد، اگر این اصل طلایی واقعاً رعایت می‌شد.
پس از آغاز جنگ ایران، نیز لارس کلینگبایل، معاون صدراعظم آلمان علیه این جنگ سخن گفت. اگرچه من از هر کسی که علیه بی‌عدالتی سخن می‌گوید قدردانی می‌کنم، اما کسانی که قدرت و نفوذ دارند باید گام‌های عملی‌ای را نیز نشان دهند که برمی‌دارند، تا حرف‌های خود را به عمل تبدیل کنند. متأسفانه، آن‌ها کار کمی انجام می‌دهند یا هیچ کاری نمی‌کنند، وقتی پای سیاست واقعی یا اتخاذ تدابیر قاطع به میان می‌آید. کلمات صرف، هرچند که ممکن است تأثیرگذار یا خردمندانه باشند، به تنهایی نمی‌توانند صلح را به ارمغان بیاورند.
پاپ فرانسیس در جریان سفری به ترکیه اظهار داشت، که جنگ جهانی سوم «بخش به بخش» در حال وقوع است و آینده بشریت در خطر است. پاپ و دیگران اکنون به چیزی اعتراف می‌کنند، که من مدت‌هاست درباره آن هشدار داده‌ام: اینکه یک جنگ جهانی از پیش آغاز شده است و جهان ذره ذره و در حالت خواب‌گردی هرچه بیشتر در چنگال آن فرو می‌رود.
چرخه باطل جنگ و ویروس بدخیم بی‌عدالتی
در رابطه با خطر تشدید تنش‌ها، پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا اخیراً گفت: «نمی‌توان یک عمل غیرقانونی را با یک عمل غیرقانونی دیگر پاسخ داد، زیرا فاجعه‌های بزرگ بشریت این‌گونه آغاز می‌شوند. اغلب اوقات جنگ‌های بزرگ به دلیل زنجیره‌ای از واکنش‌ها رخ می‌دهند، که در نتیجه محاسبات اشتباه، نقص فنی و رویدادهای پیش‌بینی‌نشده از کنترل خارج می‌شوند.» این یک مشاهده خردمندانه و مهم است: اینکه بی‌عدالتی یک طرف، به دیگران این حق را نمی‌دهد که همان کار را انجام دهند.
امروزه برخی از قدرت‌های بزرگ با مصونیت کامل از مجازات عمل می‌کنند، هنجارهای بین‌المللی را آشکارا نادیده می‌گیرند و منافع کوته‌فکرانه خود را بر هر چیز دیگری مقدم می‌دارند. اما آن‌ها باید در نظر داشته باشند، که اقدامات ناعادلانه یا غیرقانونی هرگز در خلأ اتفاق نمی‌افتند. آن‌ها نباید نسبت به این واقعیت کور باشند که خودشان نیز رنج خواهند برد، هنگامی که جهان در هرج و مرج فرو رود و پایه‌های صلح متزلزل شود. بی‌شک، بی‌عدالتی یک ویروس بدخیم است، که به سرعت گسترش می‌یابد. بنابراین، اگر امروز قدرت‌های بزرگ قوانین بین‌المللی را بدون تحمل عواقب آن نقض کنند، فردا قدرت‌های کوچک‌تر تشویق خواهند شد، که با همان بی‌اعتنایی نسبت به قانون و جان انسان‌ها عمل کنند.
نخست‌وزیر اسپانیا همچنین خاطرنشان کرد که جنگ‌ها اغلب به عنوان وسیله‌ای برای انحراف استفاده می‌شوند، تا ناکامی‌های دولت‌ها و رهبرانشان را پنهان کنند. وی گفت: «دولت‌ها برای این وجود دارند که زندگی مردم را بهبود بخشند و برای مشکلات راه‌حل ارائه دهند، نه اینکه زندگی مردم را دشوارتر کنند. و این کاملاً غیرقابل قبول است که آن رهبرانی، که از انجام این وظیفه ناتوان هستند، از پرده دود جنگ استفاده کنند، تا ناکامی خود را پنهان سازند و همزمان جیب عده معدودی را پر کنند.» به عبارت دیگر: تلاش برای کسب قدرت و منافع مادی، ملت‌ها و رهبرانشان را وادار می‌کند تا دقیقاً به همان مردمی خیانت کنند، که برای خدمت به آن‌ها انتخاب شده بودند. او تأسف می‌خورد که به جای نجات جان انسان‌ها با ساخت بیمارستان‌ها، میلیاردها دلار هزینه می‌شود، تا با ساخت سلاح‌های کشتار جمعی، به زندگی‌ها پایان داده شود.
پروفسور جان مرشایمر، یک دانشمند علوم سیاسی برجسته آمریکایی، اخیراً گفت: «من فکر می‌کنم در غرب، و این به ویژه در مورد ایالات متحده صدق می‌کند، ما دوست داریم در مورد قدرت نظامی صحبت کنیم. البته اسرائیلی‌ها نیز همین کار را می‌کنند. و تصور این است که هر مشکل سیاسی که با آن روبرو می‌شویم، با ابزار نظامی قابل حل است – فقط باید چماق بزرگ را بیرون آورد و سیاست قایق‌های توپ‌دار را اجرا کرد، آنگاه ما مشکل را حل خواهیم کرد.» او در ادامه هشدار داد که جنگ ایران یک وضعیت کاملاً متفاوتی را به تصویر می‌کشد، و هشدار داد که شکست در دستیابی به یک راه‌حل سریع، می‌تواند یک بحران اقتصادی جهانی را به همراه داشته باشد. و بدین ترتیب حقیقت این است که هیچ نقطه‌ای از جهان در برابر اثرات سمی جنگ‌افروزی و بی‌عدالتی مصون نیست.
تاریخ به ما نشان می‌دهد که ملت‌ها، وقتی می‌ترسند که قدرتشان در خطر است، به خشونت و بی‌عدالتی متوسل می‌شوند، تا سلطه خود را تضمین کنند. و هنگامی که قربانیان آن‌ها سرانجام به پا می‌خیزند، آن‌ها نیز با میل دیوانه‌واری برای انتقام احاطه می‌شوند. به این ترتیب، چرخه باطلی از جنگ، خشونت و بی‌عدالتی بی‌وقفه ادامه می‌یابد، در حالی که خطاهای قدرتمندان، مظلومان را وادار می‌کند، تا دقیقاً همان بی‌عدالتی‌هایی را مرتکب شوند، که روزگاری خود از آن‌ها رنج برده‌اند. دقیقاً به همین دلیل است که اسلام می‌آموزد، که ما باید هم ظالم و هم مظلوم را بازداریم. در حالی که ما موظفیم به یاری مظلومان بشتابیم، به همان اندازه باید اطمینان حاصل کنیم که آن‌ها دست به انتقام‌جویی نمی‌زنند و به شدت در چارچوب تناسب و اعتدال عمل می‌کنند.
ناکارآمدی نهادهای بین‌المللی و سوءاستفاده از مفاهیم حقوق بشری
جفری ساکس، اقتصاددان آمریکایی اخیراً ارزیابی تأمل‌برانگیزی از ناکامی جهان ارائه داد، در درس گرفتن از تاریخ. وی استدلال کرد که نهادها و چارچوب‌های حقوق بین‌الملل، که پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شدند، به طور کامل نابود شده‌اند، به طوری که سازمان ملل متحد امروزه همان‌قدر بی‌تأثیر است که جامعه ملل در پایان دهه ۱۹۳۰ بود. او گفت: «ما هرگز شاهد چنین بی‌قانونی در عصر اتم نبوده‌ایم. سازمان ملل متحد در حال حاضر اساساً بی‌فایده است.»
ناکامی سازمان ملل متحد موضوعی است، که من پیش از این بارها به آن پرداخته‌ام. آن‌ها همچنان تحت سیستمی عمل می‌کنند، که در آن پنج عضو دائم شورای امنیت از حق وتوی مطلق برخوردارند؛ یک امتیاز و اختیاری، که بسیار فراتر از سایر ملت‌هاست. این نابرابری اساسی هسته اصلی ناکامی آن‌هاست. با این حال، اگر در روابط بین‌الملل عدالت و انصاف واقعی حاکم بود، نه ایالات متحده و نه اسرائیل، نه ایران و نه هیچ کشور دیگری دلیلی برای متوسل شدن به جنگ نداشت.
در یک سخنرانی که در اوایل امسال به طور گسترده بازتاب یافت، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا اظهار داشت: «نظم مبتنی بر قانون در حال فروپاشی است؛ قدرتمندان می‌توانند هر کاری که می‌خواهند انجام دهند، و ضعیفان باید آنچه را که مجبورند، تحمل کنند.» او نیز اعتراف می‌کند که برای ثروتمندان و قدرتمندان قوانین متفاوتی اعمال می‌شود. با این وجود، ملت‌های قدرتمندی که از این اصل سوءاستفاده می‌کنند، باید درک کنند، که استفاده از زور و اجبار یک استراتژی کوته‌بینانه و نتیجه معکوس است. این امر ناگزیر منجر به ناامیدی، بی‌نظمی و بی‌ثباتی می‌شود.
به همین ترتیب، فریدریش مرز، صدراعظم آلمان اخیراً هشدار داد که، آزادی ما دیگر به سادگی تضمین شده نیست؛ بلکه در معرض تهدید است. نظم بین‌المللی که بر پایه حقوق و قوانین بنا شده است، دیگر به شکلی که روزگاری وجود داشت، نیست. با وجود این سخنان، آلمان نیز مانند بسیاری از کشورهای صنعتی دیگر، همچنان از قدرت خود استفاده می‌کند، تا سلطه خود را به قیمت تضعیف ملت‌های ضعیف‌تر حفظ کند. آن‌ها ائتلاف‌های استراتژیک را بر اصول مقدم می‌دانند و چشمان خود را بر روی جنایات متحدان خود می‌بندند، به جای آنکه در هر شرایطی برای حقیقت و عدالت ایستادگی کنند.
اخیراً یکی از توجیهاتی که اغلب برای مداخلات غرب بیان می‌شود، در کشورهای خارجی، آزادسازی زنان و دختران آن کشورها بوده است. اما به طرز غم‌انگیزی، هزاران زن و دختری که، توسط بمب‌های خارجی کشته شده‌اند، پوشالی بودن چنین ادعاهایی را آشکار می‌سازند. پس از آغاز جنگ ایران، ایرنه مونترو، نماینده اسپانیایی پارلمان اروپا اظهار داشت، که از حقوق زنان و دختران به طرز ریاکارانه‌ای به عنوان یک بهانه سوءاستفاده می‌شود، تا یک دستور کار ژئوپلیتیکی به پیش برده شود. او گفت: «تاکنون هیچ زنی توسط بمب‌های آمریکایی یا تجاوزات غیرقانونی آزاد نشده است. نه در سوریه، نه در عراق، نه در لبنان، نه در افغانستان، و در ایران نیز چنین اتفاقی نخواهد افتاد. ما از اینکه حقوقمان، بدنمان و خشونتی که زنان متحمل می‌شوند، به عنوان بهانه‌ای برای توجیه بمباران‌های غیرقانونی و تجاوزات امپریالیستی استفاده شود، به ستوه آمده‌ایم.» سخنان او یک حقیقت تلخ و تأمل‌برانگیز را آشکار می‌سازد: اینکه کشورهای قدرتمند تلاش می‌کنند تا بی‌عدالتی‌ها و جنگ‌های خود را تحت بهانه دروغین دفاع از حقوق بشر توجیه کنند.
آموزه‌های اسلام: دعوت به عدالت، انصاف و صلح‌پذیری
انسان‌های بیشتری روز به روز از خطرات وضعیت کنونی آگاه می‌شوند. با این وجود، این امر همه مسلمانان مخلص را اندوهگین می‌سازد که بدانند، بسیاری از مردم تلاش می‌کنند اسلام را مقصر جلوه دهند و ادعا کنند، که این دین عامل بی‌نظمی در جهان است. چنین اتهاماتی که توسط رسانه‌های جریان اصلی و شبکه‌های اجتماعی تشدید می‌شوند، کاملاً نادرست و به شدت مخرب هستند. به جای اینکه اسلام یا هر دین دیگری را مقصر جلوه دهند، جهان به شدت به انسان‌هایی نیاز دارد که برای یک هدف مشترک با هم متحد شوند: برقراری صلح و هماهنگی. جماعت اسلامی احمدیه همواره در این تلاش‌ها پیشگام بوده و به این مسیر ادامه خواهد داد. ما این سمپوزیوم را با این امید برگزار می‌کنیم، که درک متقابل را ارتقا بخشد و حداقل برخی از افراد را ترغیب کند، تا خود را وقف هدف صلح کنند.
دقیقاً با همین نیت، چند سال پیش نامه‌هایی به رهبران مختلف جهان نوشتم و از آن‌ها مؤکداً خواستم، که اختلافات خود را کنار بگذارند و برای رفاه بشریت با یکدیگر همکاری کنند. به عنوان مثال، به نخست‌وزیر اسرائیل با استناد به آموزه‌های تورات، و همچنین به رئیس‌جمهور ایران و دیگر رهبران مسلمان با استناد به قرآن کریم نامه نوشتم، و همه آن‌ها را به عدالت و صلح فراخواندم. همین پیام را همراه با هشدار برای صلح، به نخست‌وزیر بریتانیا، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، رئیس‌جمهور چین و بسیاری دیگر از سران کشورها ارسال کردم. تنها هدف من این بود که آن‌ها درباره وضعیت رو به وخامت جهان تأمل کنند و خطرات موجودیتی که بشریت با آن روبروست را بشناسند. متأسفانه، آن‌ها حاضر به شنیدن نبودند، و بی‌ثباتی روزافزون و بی‌نظمی در جهان گواهی بر این ناکامی است.
جنگ‌ها به راه می‌افتند، ملت‌ها دچار تفرقه می‌شوند، نفرت گسترش می‌یابد، و اقلیت‌ها هدف قرار می‌گیرند. در این عصر، مدارا، رحمت و شفقت اغلب به عنوان ضعف یا نقص در نظر گرفته می‌شوند تا فضیلت. در این میان، ادعا می‌شود که اسلام دینی افراط‌گرا و ریشه تمام بدی‌ها در جهان است. این یک بی‌عدالتی بزرگ است. هیچ یک از اظهاراتی که پیش‌تر نقل کردم، اشاره‌ای به اسلام نداشت. بلکه آن‌ها به ناکامی‌های ژئوپلیتیک دولت‌ها و فروپاشی نهادهایی اشاره داشتند که در اصل باید صلح و امنیت را تضمین می‌کردند. بی‌نظمی جهانی توسط تلاش ثروتمندان و قدرتمندان برای تأمین منافع شخصی و حفظ سلطه خود بر دیگران، پیش می‌رود.
آموزه‌های اسلام به هیچ وجه منشأ درگیری نیستند، بلکه راهی بی‌زمان برای صلح ارائه می‌دهند. برای روشن ساختن این موضوع، به برخی از آیات قرآن کریم اشاره خواهم کرد. در سوره نساء، آیه ۱۳۶ آمده است: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! پیوسته به عدالت قیام کنید و برای خداوند متعال گواهی دهید، هرچند به زیان خودتان یا والدین و خویشاوندانتان باشد.» در اینجا خداوند متعال مسلمانان را فرا می‌خواند تا عدالت و انصاف مطلق را برقرار سازند. این امر مستلزم آن است که فرد آمادگی داشته باشد، به خاطر حقیقت و عدالت علیه خود، والدین، خویشاوندان یا جامعه خویش شهادت دهد. این آیه ادامه می‌دهد: «چه غنی باشد یا فقیر، خداوند متعال بر هر دو سزاوارتر است. پس از هوای نفس پیروی نکنید تا مبادا از عدالت منحرف شوید.»
به عبارت دیگر: مقام اجتماعی یا ثروت مادی یک فرد در پیشگاه خداوند متعال هیچ ارزشی ندارد. آنچه اهمیت دارد، صداقت فرد در پایبندی به حقیقت و عدالت است. بنابراین، به مسلمانان دستور داده شده است تا در برابر امیال نفسانی که مسیر رسیدن به عدالت واقعی را مسدود می‌کنند، مقاومت کنند.
به طور مشابه در سوره مائده، آیه ۹ آمده است: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! همواره برای خداوند متعال قیام کنید و به عدالت گواهی دهید! و دشمنیِ هیچ قومی نباید شما را بر آن دارد که از عدالت منحرف شوید. عدالت پیشه کنید که این به تقوا نزدیک‌تر است.» در اینجا نیز خداوند متعال به مسلمانان دستور می‌دهد که انصاف و درستکاری را در هر شرایطی حفظ کنند، حتی در برابر کسانی که با آن‌ها دشمنی می‌ورزند. ادای حقوق کسانی که در کنار انسان هستند، کار آسانی است. اما آزمون بسیار بزرگتر این است که حقوق کسانی را که با انسان می‌جنگند، رعایت کرد.
در بیانی که ارتباطی عمیق با دنیای امروزِ جنگ‌زده دارد، در سوره حجرات، آیه ۱۰ از قرآن کریم آمده است، که وظیفه شخص ثالث است تا برای برقراری صلح تلاش کند، هنگامی که دو ملت یا گروه درگیر جنگ می‌شوند. اگر توافق‌نامه صلحی امضا شود، اما توسط یکی از طرفین نقض گردد، سایرین باید علیه متجاوز متحد شوند و از نیرویی متناسب برای پایان دادن به ظلم و ستم او استفاده کنند. اما به محض آنکه متجاوز به صلح روی آورد، نباید از او انتقام گرفته شود. بلکه باید به شرف و کرامت او احترام گذاشت. این راهی است برای تضمین صلحی پایدار. در هر وضعیتی، چه در برخورد با قدرتمندان و چه ضعفا، نیکوکاران یا متجاوزان، اسلام به ما می‌آموزد که با انصاف عمل کنیم. علاوه بر این، دستیابی به صلح نیازمند روحیه فداکاری است. این‌گونه نمی‌تواند باشد که ملتی از دیگران انتظار امتیازدهی داشته باشد، در حالی که خود از دادن امتیاز امتناع می‌ورزد.
اگرچه من از دیدگاه اسلامی سخن می‌گویم، اما قاطعانه بر این باورم که عدالت یک اصل جهانی است، که به عنوان ضامن صلح در هر سطحی از جامعه و در میان افراد با هر عقیده و باوری عمل می‌کند. تفاوت‌های مذهبی هرگز نباید انسان را بر آن دارد که حکمت و خردِ پیروان دین یا سنتی دیگر را رد کند. اسلام می‌آموزد که هر سخن حکیمانه‌ای، گمشده یک مؤمن است، که باید هر کجا که یافت شد، آن را پذیرفت – صرف‌نظر از اینکه، از جانب یک مسیحی، یک یهودی، یک خداناباور یا هر کس دیگری بیان شده باشد. چنین روحیه روشن‌بینانه‌ای نه تنها ویژگی‌های اخلاقی فرد را بهبود می‌بخشد، بلکه تعهد او را نسبت به عدالت، مدارا و صلح نیز عمیق‌تر می‌سازد.
مسئولیت مشترک برای آینده بشریت
با وجود واقعیت‌های نگران‌کننده جهانی که به آن‌ها اشاره کردم، من عمیقاً باور دارم که، در حالی که برخی افراد و کشورها طمع به قدرت، ثروت و منابع دیگران دارند، قلب مشترک بشریت به سادگی آرزوی زندگی در صلح را در خود می‌پروراند. بنابراین، هر انسانی باید سهمی در این زمینه ایفا کند. و فوریت این وظیفه روز به روز بیشتر احساس می‌شود.
همان‌طور که پاپ گفت، یک جنگ جهانی سوم به صورت بخش به بخش آغاز شده است، و ما باید تلاش کنیم تا مانع از گسترش آن شویم، پیش از آنکه تمام جهان را در کام خود فرو برد. در غیر این صورت، بیم آن دارم که قدرت مخرب آن و تلفات جانی ناشی از آن، وحشت دو جنگ جهانی گذشته را کاملاً تحت‌الشعاع قرار دهد و به ابعادی بی‌سابقه در تاریخ بشریت دست یابد. چنین فاجعه‌ای تنها گریبان‌گیر ما نخواهد شد؛ سایه تاریک و طولانی آن افق نسل‌های آینده را نیز تیره و تار خواهد کرد. پس ما نباید تنها به فکر خودمان باشیم. بلکه همه ما موظفیم به جهانی بیندیشیم، که برای فرزندانمان و آیندگان به جا می‌گذاریم.
بیایید اکنون وارد عمل شویم، تا کسانی که پس از ما می‌آیند، بتوانند جهانی پر از صلح و رفاه را به ارث ببرند، به جای آنکه مجبور باشند بار سنگین ناکامی‌های ما را به دوش بکشند. بیایید هم‌اکنون وارد عمل شویم، تا از نگاه‌های سرزنش‌آمیز فرزندانمان در امان بمانیم، که از ما می‌پرسند چرا جهانی به آتش کشیده‌شده را برایشان به جا گذاشته‌ایم. تنها در آن صورت است که این سمپوزیوم صلح به وعده‌ای که در نامش نهفته است عمل خواهد کرد و فقط یک گردهمایی با نیت‌های خوب باقی نخواهد ماند، بلکه نقطه عطفی در تلاش برای دستیابی به صلح خواهد بود.
در واقع، امید و دعای عمیق من این است که، این رویداد به عنوان یک محرک واقعی برای صلح و عدالت عمل کند و تغییری پایدار در جهان به وجود آورد. امیدوارم خداوند متعال به بشریت این توانایی را عطا فرماید، تا حساسیت این لحظه را درک کنند، و باشد که همه انسان‌ها، صرف‌نظر از دین و اعتقاداتشان، در این هدف مشترک متحد شوند که صلح را در جهان برقرار سازند.
باشد که ابرهای تاریک جنگ، که ما را از هر سو تهدید می‌کنند، پراکنده شوند و جای خود را به آسمان آبی و درخشان صلح، محبت و شفقت بدهند. با این سخنان، بار دیگر از صمیم قلب از همه شما تشکر می‌کنم، که امشب به ما پیوستید. بسیار سپاسگزارم.