عقیده ظهور منجی در ادیان مختلف
حضرت پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم با دریافت خبر از خدا پیشگویی کرده بودند که اسلام در آخرالزمان دچار زوال و انحطاط میشود و فرمودند: از اسلام چیزی جز نام و از قرآن چیزی جز نوشتار باقی نمیماند و مساجد در ظاهر آباد اما عاری از هدایت خواهد بود و علمایشان بدترین مخلوق روی زمین و راس تمام فتنهها خواهند بود. حضرت پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم برای اصلاح این اوضاع، مژده و بشارت ظهور مهدی و مسیح را نیز دادند و فرمودند: این وضع را خداوند متعال تنها توسط امام مهدی و مسیح موعود اصلاح خواهد کرد. و تقریباً تمام مفسران دربارهی این آیه سوره صف که هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَىٰ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ گفتهاند که این آیه مربوط به زمان ظهور امام مهدی و مسیح موعود است. به طور مثال ابن جریر میگوید: ذالک عند نزول عیسی ابن مریم وحین تصیر الملة الواحدة (ابن جریر جلد ۲۸ ص۵۳) یعنی این آیه در زمان ظهور عیسی ابن مریم به تحقق میرسد و جهان ملت واحده میگردد.
همینطور در بحار الانوار دربارهی این آیه نوشته شده است که این آیه نیز دربارهی قائم آل محمد است. بحار الانوار جلد ۱۳ ص ۲۵۲ فصل پنجم.
پس زوال و انحطاط فعلی اسلام درواقع نشانهی حقانیت اسلام ناب و حضرت پیامبر اسلام صلی الله علیه و سلم است چرا که امروز وضع اسلام دقیقا مطابق پیشگویی حضرت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است و بخش دوم پیشگویی یعنی پروسهی اصلاح آن توسط مصلحی به عنوان امام مهدی و مسیح موعود شروع میشود، آن هم با بعثت حضرت میرزا غلام احمد قادیانی شروع شده است و امروز جماعتشان در دویست و دوازده کشور مستقر است و پیروانشان با عمل به اسلام حقیقی هم خودشان را تزکیه مینمایند و هم موجب پیشرفت اسلام میگردند.
تقریبا تمام ادیان منتظر مصلح و منجی هستند به طور مثال زرتشتیان منتظر سوشیانس پیروزگز هستند در جاماسب نامه ص ۱۲۱ نوشته شده است که سوشیانس «نجات دهندهی بزرگ» پس از ظهور، دین را به مردم جهان تبلیغ خواهد کرد، فقر و تنگدستی را ریشه کن کرده و ایزدان را از دست اهریمن نجات داده و مردم جهان را همفکر، همگفتار و هم کردار می گرداند.
همچنین در کتاب مذهبی زرتشتیان «زنداوستا» نوشته شده است که وقتی آخرالزمان شود، شخصی ظاهر خواهد شد که منجی انسان از پلیدیهاست و حکومت عدالت و پاکی را در جهان بر پا میکند.‘‘
همینطور پیروان دین هندو منتظر منجی و موعودی به نام آواتارا و کشن هستند. به طور مثال یکی از علمای مذهبی هندوها نوشته است: پادشاهی دولت دنیا به فرزند سید خلایق دو جهان کشن تمام شده و او کسی باشد که بر کوههای مشرق و مغرب دنیا حکم براند و بر ابرها سوار شود و فرشتگان کارکنان او باشند و جن و انس در خدمت او درآیند، دین خدا یک دین شود و دین خدا زنده گردد.‘‘
همینطور بوداییها نیز منتظر بودای پنجم و سیکها هم منتظر یک منجی و نجات دهنده هستند.
هر ملتی امام زمان را با لقب و خصوصیات خاصی شناخته و او را یکی از همکیشانشان میدانند. زرتشتیان او را ایرانی و از پیروان زرتشت، یهودیان او را از بنی اسرائیل، و عیسویان او را مسیح موعود میخوانند.
ذکر منجی در یهودیت
عقیده منجی یا امام زمان موعود، مسئلهای است که در همهٔ مذاهب بزرگ جهان، از جمله دین یهود، اهمیت ویژهای دارد.
در دین یهود، نام ماشیح ذکر شده و پیشگویی ظهور او آمده است. بر اساس کتاب مقدس، کتاب دانیال نبی، در آن روز، سردار بزرگ میکایل قیام خواهد کرد و در زمین، بسیاری از مردگان زنده خواهند شد، و برخی از آنان حتی زندگی جاودانی خواهند یافت. این کتاب آورده است: “وقتی ماشیح ظهور میکند، مردم پاک و تمیز میشوند، اما شریران شیطنت میکنند. از آن روز، جنگ متوقف میشود و اشیاء مکروه متوقف موقت میشود. مبارک آن کسی است که این زمان را انتظار بکشد و ظهور او تا یک هزار و سیصد و پنجاه روز ادامه دارد” (دانیال باب ۱۳، آیات ۱۰ تا ۱۲).
همچنین، در کتاب اشعیاء نبی آمده است: “پسر انسان به همراه ابرهای آسمان آمد و سلطنت، جلال، و ملکوت به او داده شد تا همه اقوام و امتها به وی خدمت نمایند” (دانیال باب ۷، بند ۱۴). در همین کتاب، در ایام آخر، توقع میرود که تمامی امتها به سوی این شخص روانه شوند و او برای امتها داوری کند و اقوام را تنبیه کند. از آنجا که در این زمان، شمشیر بر علیه هم کشیده نخواهد شد و جنگ دیگر آموخته نخواهد شد (اشعیاء نبی، باب دوم، بندهای ۲ تا ۴).
زبور داود (علیهالسلام) به نام “مزامیر” در عهد عتیق آمده است، اما با توجه به اینکه مطالب مرتبط با حکومت صالحان در قرآن کریم از کتاب زبور نقل شده است که به طور کامل و بیتحریف باقی مانده است، به این موضوع جداگانه پرداخته شده است.
خداوند در قرآن کریم فرموده است: “و ما در زبور پس از یادآوری، نوشتیم که زمین را بندگان صالح ما به میراث خواهند یافت” (سوره انبیاء، آیه ۱۰۵). این آیه اشاره به زمینهای وارثین از بندگان صالح الهی دارد.
در زبور، متون متعددی درباره ظهور حضرت مهدی (علیهالسلام) و پیروزی صالحان بر شریران، تشکیل حکومت یکپارچه جهانی و تحول ادیان و مذاهب به یک دین محکم و آیین مستقیم آمده است.
بهعنوان مثال: “زیرا اشرار قطعاً از بین خواهند رفت و اما منتظران خداوند، وارث زمین خواهند شد. در مکان خود تأمل خواهید کرد ولی زمانی کوتاهی شریر نخواهد بود؛ در جای خود فکر کنید. اما صبوران وارث زمین خواهند شد، زیرا دستان اشرار شکسته خواهد شد و خداوند صالحان را تأیید میکند. خداوند روزهای کامداران را میداند و میراث آنها تا ابدالدهر خواهد بود” (زبور، مرموز ۳۷).
ذکر منجی در مسیحیت
در مسیحیت نیز، تصویری از ظهور پسر انسان در کتاب متی آمده است. مثلاً: “اگر به شما گویند اینک در صحرا است بیرون نروید، یا اینکه در خلوت است باور مکنید. زیرا همانطور که برق از مشرق ظاهر شده تا به مغرب مشخص میشود، ظهور پسر انسان نیز چنین خواهد بود. آنگاه علامت پسر انسان در آسمان ظاهر خواهد شد و همه قبایل زمین سینهزنی خواهند کرد و پسر انسان را خواهند دید که با قدرت و جلال عظیم سوار بر ابرهای آسمان میآید” (انجیل متی، باب ۲۴، بندهای ۲۶ و ۲۷ و ۳۰).
“اما چون پسر انسان در جلال خود با جمیع ملائکه مقدس خویش آید، آنگاه بر کرسی جلال و شوکت خویش خواهد نشست و جمیع امتها در حضورش جمع شوند و آنها را از همدیگر جدا میکند، به نحوی که یک چوپان میشها را از هم جدا میکند” (همان، باب ۲۵، بندهای ۳۱ و ۳۲).
پس شما نیز مستعد باشید، زیرا در ساعتی که گمان نمیبرید پسر انسان میآید. انجیل لوقا، باب ۱۲، شماره ۴.”
“روح خداوند بر او قرار خواهد گرفت و خوشی او در ترس از خداوند خواهد بود… مسکینان را به عدالت، داوری خواهد کرد و برای مظلومان زمین، به حق، حکم خواهد نمود… گرگ با بره سکونت خواهد کرد و پلنگ با بزغاله خواهد خوابید و گوساله با شیر و پرواری باهم زندگی میکنند و طفل کوچک آنها را خواهد راند و گاو با خرس خواهد چرید… و در تمام کوه مقدس من، ضرر و فساد نخواهند کرد، زیرا که جهان مملو از معرفت خداوند خواهد بود، همچون آبهایی که دریا را میپوشاند. کتاب اشعیای نبی، از کتاب مقدس، باب ۱۱.”
“در انجیل یوحنا میخوانیم: ‘و پدر قدرت داده است که داوری هم بکند، زیرا که پسر انسان است و از این تعجب میکند، زیرا زمانی میآید که در آن تمام کسانی که در قبور میباشند آواز او را میشنوند و بیرون میآیند، هر که اعمال نیکو انجام داد برای قیامت حیات و هر که اعمال بد کرد به جهت قیامت داوری. کتاب مقدس، انجیل یوحنا، باب ۵، بندهای ۲۶ تا ۲۹.”
“در انجیل لوقا آمده است: ‘پس باید که کمرهایتان بسته و چراغ هایتان افروخته باشد و مانند آن کسانی باشید که منتظر آقای خود هستند؛ چه زمانی از عروسی باز میگردد و اگر آمد و در زند، فورا در را بگشایند. خوشا به حال آن غلامان که زمانی که آقا میآید، آنها را بیدار ببیند و من به شما میگویم: به درستی کمر خود را بسته، آنها را نشانید و نزدشان آمده، آنان را خدمت خواهد کرد.”
